Łukówek – 21.07.2014

posted in: odnalezione | 0

Łukówek, województwo lubelskie – 21 lipca 2014 r.

O żydowskich grobach w maleńkim Łukówku dowiedzieliśmy się zimą 2014. Do naszego biura zadzwonił pochodzący z Łukówka pan Stanisław, zasygnalizował temat i przekazał kontakt do swojego taty Witolda (rocznik 1934), który miał wiedzieć na ten temat najwięcej. Pan Witold i jego żona przyjęli nas bardzo serdecznie, poczęstowali pierogami i opowiedzieli o końcu łukówieckiej społeczności żydowskiej. Na pierwszy plan wysunęła się historia sąsiadów rodziny pana Witolda z przyczyn oczywistych: ojciec i dziadek pana Witolda próbowali ich ratować. Głową rodziny był Tulo żonaty z Surą, było też troje dzieci: Zelman, Fawel i Chajka. Nie wiadomo jak długo się ukrywali. Nie wiadomo również jak Niemcy wpadli na ich ślad. Ojca rodziny zabili od razu, a Surę z dziećmi wywieźli na cmentarz do miejscowości Ruda, tam zabili i zakopali. Szczątki Tula zostały po wojnie ekshumowane przez jego ocalałego szwagra Lojnę i pochowane w nieznanym miejscu.

Ponadto, na terenie Łukówka, w lesie znajduje się grób żydowskiej kobiety zabitej rzekomo przez kochankę jednego ze służących w okolicy żandarmów. Podobno żandarm już się składał do strzału, gdy jego towarzyszka zażądała podania sobie broni i dla kaprysu strzeliła w kierunku żydowskiej kobiety. Strzał nie był śmiertelny, ranna jeszcze długo umierała. Po wojnie w miejscu, gdzie ją zakopano postawiono betonowy grób. Na grobie ktoś wyrył słowo “Żyd”.

Przed wojną w Łukówku mieszkało ok. 10 rodzin żydowskich.

Do Łukówka chcemy jak najszybciej wrócić, a właściwie do Rudy i tam na cmentarzu poszukać grobu Sury i jej trójki dzieci.

 

Łukówek

fot. Kamila Józefowicz